4x4 Auto's / 4WD / Vierwielaandrijving
4x4, 4WD of Vierwielaandrijving is een vierwielig voertuig met een aandrijving die het mogelijk maakt dat alle vier de wielen het koppel van de motor tegelijkertijd ontvangt. Het tegelijkertijd voeden van alle 4 de wielen zorgt ervoor dat het voertuig een betere controle krijgt op de weg. De term vierwielaandrijving beschrijft de meer "truckachtige" 4x4 auto's waarbij de bestuurder handmatig kan schakelen tussen de overbrenging op 2 wielen voor de gewone weg of op 4 wielen voor lage tractie waarden zoals bij ijs, sneeuw, los grind, gladde oppervlakten of juist heuvelig terrein.
4x4 Differentieel
Wanneer 2 wielen gelijktijdig worden aangedreven, moeten de wielen op verschillende snelheden roteren als de auto een bocht neemt. Dit probleem is nog groter wanneer het alle vier de wielen aandrijft. Een design die hier slecht rekening mee houdt zorgt er voor dat de 4x4 auto's zich niet goed gedragen in bochten, omdat de wielen de neiging krijgen te gaan slippen.
Een differentieel zorgt er voor dat één as, 2 assen met verschillende snelheden aanstuurt. Het differentieel verdeelt het koppel gelijkmatig, terwijl het verdelen van de hoeksnelheid (draaiende snelheid) gelijk is aan het gemiddelde van de twee assen. Elke aangedreven as vereist een verschil om macht tussen de linkerzijde en de rechterkanten te verdelen. Wanneer alle vier de wielen worden gedreven, kan een derde differentieel worden gebruikt om het koppel tussen de voorassen en de achterassen te verdelen.
4x4 Geschiedenis
De ware uitvinder van vierwielaandrijving is niet bekend. In 1893, vóór de totstandbrenging van de moderne automobielindustrie, patenteerde de Engelse ingenieur Joeseph Bramah Diplock een vierwielig aandrijvingsysteem voor een trekker, met inbegrip van een vierwielige stuurleiding en drie verschillende differentialen, die later ook echt werden gebouwd.
Ferdinand Porsche ontwierp en bouwde een vierwiel gedreven Elektrisch voertuig voor de Hofwagenfabrik "Ludwig Lohner & Co." in Wenen in 1899. Dit voertuig werd voorgesteld aan het publiek tijdens de Wereldtentoonstelling van 1900 in Parijs. Het voertuig werd aangedreven door een elektrische hubmotor bij elk wiel. Hoewel onhandig en zwaar, bewees het voertuig een krachtige sprinter te zijn. Helaas voor Ferdinand, het werd wereldwijd niet erkend als de eerste vierwiel aangedreven auto.
De Nederlandse broers Jacobus en Hendrik-Jan Spijker uit Amsterdam presenteren in 1903 de Spyker 60 P.K. Het eerste vierwiel aangedreven auto met interne verbrandingsmotor. Deze 2-zits sportwagen, die ook de allereerste wagen was met zes cilinders, staat nu tentoongesteld in het Nationaal Automobiel Museum te Raamsdonksveer.
4x4 Auto Merken
Elk zichzelf respecterend automerk brengt tegenwoordig wel 4WD / 4x4 auto's op de markt. Erg bekende merken zijn de Jeep en de Land Rover, maar ook de Toyota 4WD en die van de Mercedes Benz, Bmw e.d. doen nog steeds goede zaken.
Zie ook: Aandrijvingen
